Kalium is, net als natrium, een mineraalzout. Kalium werkt echter op een tegenovergestelde manier als natrium. Waar natrium de functie heeft om vocht in het lichaam vast te houden, zorgt kalium er juist voor dat er een teveel aan vocht uit het lichaam wordt afgedreven. Om deze reden krijgen mensen die last hebben van hoge bloeddruk vaak het advies om meer voedingsmiddelen die veel kalium bevatten te gebruiken. Voor mensen met hoge bloeddruk in combinatie met nierproblemen kan dit echter juist heel gevaarlijk zijn.
Kalium speelt namelijk ook een rol in de overdracht van informatie van zenuwen naar spieren en kan daardoor voor spierverkrampingen zorgen. Het hart bestaat ook uit spierweefsel en dus kan een te hoog kaliumgehalte in het bloed zorgen voor hartproblemen.
De volgende groepen voedingsmiddelen bevatten veel kalium: groente, fruit, aardappelen, zuivel (met uitzondering van kaas), koffie en cacao.
Als er sprake is van een verhoogd kalium in het bloed, betekent dit dat het kalium in het bloed hoger is dan 5,5 mmol/l. U krijgt dan het advies om een kaliumbeperkt dieet te volgen. Een kaliumbeperkt dieet bevat 2000-3000 mg kalium.
Algemene adviezen zijn:
- Maximaal 1 stuk fruit of 1 glas vruchtensap per dag
- Groenten koken in veel water en kookvocht niet hergebruiken
- Zuinig zijn met verse groenten
- Aardappelen koken in veel water en kookvocht niet hergebruiken. Geadviseerd wordt om aardappelen af te wisselen met pasta en rijst (want hier zit geen kalium in). Zuinig zijn met gestoomde en gefrituurde aardappelen
- Maximaal 1 portie zuivel per dag
- Zuinig zijn met het drinken van koffie
- Zuinig zijn met het gebruik van producten met cacao
Iedere persoon is echter anders en kan het kaliumbeperkte dieet op een andere manier volgen. Als u bijvoorbeeld iedere dag drie stukken fruit gebruikt, dan kan het al voldoende zijn om het fruit te verminderen naar 2 stuks per dag. Of als u bijvoorbeeld gewend bent om 10 koppen koffie te drinken, dan kan het minderen van het gebruik van koffie naar 5 koppen per dag al zorgen voor een genormaliseerde hoeveelheid kalium in het bloed. Het kaliumbeperkte dieet is dus een op maat gemaakt dieet. Ook is het kaliumgehalte in verschillende stukken fruit en groente verschillend. Iemand die dagelijks een banaan eet, zal meer kalium binnen krijgen, dan iemand die dagelijks een appel eet. Hetzelfde geldt bijvoorbeeld voor tomaat en komkommer. Maar dat wil niet zeggen dat bananen en tomaten verboden zijn in een kaliumbeperkt dieet.
Mocht het niet lukken om met dieetbeperkingen het kalium onder controle te krijgen, dan kan het gebruik van medicatie nodig zijn. De medicijnen die het meest gebruikt worden zijn Sorbisterit en Resonium. Deze medicijnen wisselen calcium (Sorbisterit) of natrium (Resonium) in voor kalium. Omdat natrium vaak niet wenselijk is om extra op te nemen, wordt Sorbisterit op dit moment het meeste voor geschreven. Uw behandelend nefroloog beslist welke medicatie voor u het beste is.
Heeft u nog vragen over het kaliumbeperkte dieet, dan kan uw diëtist(e) u hier meer informatie over geven.