Lekker en toch dieet

Hoe passen de feestdagen in ons dieet?

Na mijn artikelen over natrium, eiwit en kalium zou hier eigenlijk een artikel moeten volgen over fosfaat. Omdat de feestdagen echter naderen, wil ik het in dit stukje graag hebben over hoe we de feestdagen inpassen in ons dieet.

Ooit heb ik van een arts de spreuk gehoord: Er zijn meer dagen tussen Nieuwjaar en Kerstmis dan tussen Kerstmis en Nieuwjaar. Dit refereerde aan het “smoesje” dat veel mensen gebruiken die op hun gewicht willen letten, dat ze tijdens de feestdagen zoveel aankomen in gewicht. Het betekent dat als je tussen Nieuwjaar en Kerstmis let op je voeding, je dit wellicht op de dagen tussen kerstmis en Nieuwjaar wat minder kunt doen, omdat het toch maar een weekje op een jaar is. Helaas geldt dit niet voor mensen met nierproblemen, maar dit betekent niet dat mensen met nierproblemen niet kunnen genieten van eten en drinken tijdens de feestdagen.

Zoals elders in deze DiaTrans geschreven organiseren we dit jaar voor de derde keer een kookworkshop rond om het kerstdiner, met feestelijke gerechten die ook voor mensen met nierproblemen mogelijk zijn.

Wel zijn er enkele zaken om rekening mee te houden tijdens de feestdagen:

Zo is er vast een feestelijk diner om aan deel te nemen. Enkele tips om dit diner te “overleven” zijn:
-    Kies als voorgerecht het liefst niet voor een salade: rauwe groenten bevatten veel kalium
-    Carpaccio is mogelijk, maar let erop dat dit vers is, zeker als je een niertransplantatie hebt ondergaan, en wees je ervan bewust dat vlees en vis eiwitten leveren. Bij een eiwitverrijkt dieet is dit geen probleem, maar bij een eiwitbeperkt  dieet is dit wel iets om rekening mee te houden
-    Een klein hapje zoals een garnalencocktail is zeer geschikt als voorgerecht, ook voor mensen met nierproblemen

-    Kies het liefst niet voor een soep als voorgerecht; meestal levert deze vocht en zout en beide zijn niet wenselijk in grote hoeveelheden. Of bereid de soep zelf en dan natriumarm. In het boek Eten met plezier staan hiervoor een aantal           heerlijke recepten.
-    Schep bij het hoofdgerecht kleine hoeveelheden van alles op, dan krijg je waarschijnlijk nergens te veel van binnen
-    Deeg levert vaak veel natrium, let dus op met gerechten die ‘en croute’ zijn, dit betekent ‘in een laagje deeg’.
-    Nagerechten leveren waarschijnlijk alleen eiwit en dit is dus goed om rekening mee te houden.
-    Fruit bij een nagerecht is geen probleem, maar neem er wat minder van als je op het kalium moet letten.
Een feestelijk diner kan er als volgt uit zien:
Voorgerecht garnalencocktail ( 10 gram eiwit, 600 mg Natrium)
Diner kalkoen met pruimenchutney, sperzieboontjes en gebakken aardappeltjes (25 gram eiwit, 920 mg Natrium).Of diner zalm met pesto en groente in de over met couscous en verse kruiden (30 gram eiwit, 212 mg Natrium)
Nagerecht coupe d’amour (6 gram eiwit en 56 gram Natrium)
In totaal levert dit diner dus 41-46 gram eiwit en 868 – 1576 mg Natrium. Voor de rest van de dag blijft er dan gemiddeld 30 gram eiwit en 1000 mg Natrium over ( ik ga hierbij uit van een lichaamsgewicht van 70 kg) Dit zijn 4 sneetjes brood belegd met vlees en/of kaas. Daarnaast kan nog 1 stuk fruit gegeten worden. Op zich is dit diner dus relatief gemakkelijk in te passen in een dieet.  De recepten zijn te vinden op de site van het Voedingscentrum en zijn allen zonder toegevoegd zout.

Tijdens de feestdagen zijn er niet alleen feestelijke diners, maar wellicht ook een uitgebreide brunch. Probeer niet een uitgebreide brunch en een feestelijk diner op een dag te plannen, maar verdeel het over de verschillende feestdagen. Las indien nodig een derde kerstdag in ;-)
Enkele tips om rekening mee te houden bij een uitgebreide brunch:
-    Let op met kaas of vlees uit het vuistje; dit levert veel extra eiwit; probeer kaas of vleeswaren te combineren met een snee brood, toast of een heerlijk broodje
-    Een eitje kan als vervanging van vleeswaren of kaas gebruikt worden
-    Let op met salades; rauwe groenten bevatten veel kalium
-    Let ook op de hoeveelheid fruit en vruchtensap; beiden bevatten veel kalium
-    Rozijnbrood en suikerbrood hebben geen beleg meer nodig, besmeer deze alleen met boter, dan geniet je nog beter van de smaak van deze heerlijke broodsoorten
-    Ongezouten roomboter kan gebruikt worden, mits het cholesterolgehalte niet verhoogd is
-    Gebruik deze brunch als meest uitgebreide maaltijd van de dag, de warme maaltijd kan dan wat soberder zijn, bijvoorbeeld een pasta zonder vlees of vis. Hierdoor heb je meer ruimte voor producten met eiwit tijdens de brunch.

En dan zijn er natuurlijk nog de oliebollen, appelbeignets en wafels tijdens Oud en Nieuw.
1 oliebol bevat 4,7 gram eiwit en 212 mg Natrium
1 wafel bevat 2,9 gram eiwit en 136 mg Natrium
1 appelbeignet bevat 1,8 gram eiwit en 80 mg Natrium
Dit zijn gemiddelde waardes, maar zo heb je wel een beetje houvast in je dieet. Op www.voedingscentrum.nl vind je via de Caloriechecker snel hoeveel eiwit en zout een product bevat.

Dan volgt hierbij nog het recept van de garnalencocktail:
Voor 2 personen
Ingredienten:
 1 vleestomaat, 1 eetlepel slasaus 25% olie, 1 eetlepel zure room, 1 eetlepel tomatenketchup, ½ eetlepel droge sherry, 1 eetlepel worcestershiresaus, 1 stukje komkommer, 50 gram gepelde garnalen, 2 takjes peterselie
Bereiding:
Ontvel de tomaat en verwijder het zachte gedeelte met de pitjes. Snijd het vruchtvlees in blokjes. Maak een sausje van de slasaus, zure room, tomatenketchup, sherry, wat peper en worcestershiresaus. Was het stukje komkommer en schaaf het met een kaasschaaf in dunne sliertjes. Schep de komkommer in 2 glazen coupes. Meng de stukjes tomaat met de garnalen en verdeel dit over de coupes. Schep het sausje erover en garneer met wat klein gesneden peterselie.
(www.voedingscentrum.nl)