Lekker en toch dieet

De rol van kalium bij nierfunctieproblemen

Kalium is, net als Natrium,  een mineraalzout. Kalium werkt echter op een tegenovergestelde manier als Natrium. Waar Natrium de functie heeft om vocht in het lichaam vast te houden, zorgt Kalium er juist voor dat er een te veel aan vocht uit het lichaam wordt afgedreven. Om deze reden krijgen mensen die last hebben van een  hoge bloeddruk vaak het advies om meer voedingsmiddelen die veel kalium bevatten te gebruiken. Voor mensen met een hoge bloeddruk en nierproblemen kan dit echter juist heel gevaarlijk zijn.

Kalium speelt namelijk ook een rol in de overdracht van informatie van zenuwen naar spieren en kan daardoor voor spierverkrampingen zorgen. Het hart bestaat ook uit spierweefsel en dus kan een te hoog kaliumgehalte in het bloed zorgen voor hartproblemen.

De volgende groepen voedingsmiddelen bevatten veel kalium: groente, fruit, aardappelen, zuivel (met uitzondering van kaas), koffie en cacao.

Als er sprake is van een verhoogd kalium in het bloed, betekent dit dat het kalium in het bloed hoger is dan 5,5 mmol/l. U krijgt dan het advies om een kaliumbeperkt dieet te volgen. Een kaliumbeperkt dieet bevat 2000-3000 mg kalium. De algemene adviezen zijn:

Maximaal 1 stuk fruit of 1 glas vruchtensap per dag

Groenten koken in veel water en kookvocht niet hergebruiken

Zuinig zijn met verse groenten

Aardappelen koken in veel water en kookvocht niet hergebruiken

Zuinig zijn met gestoomde en gefrituurde aardappelen

Maximaal 1 portie zuivel per dag

Zuinig zijn met het drinken van koffie

Zuinig zijn met het gebruik van producten met cacao

 

Iedere persoon is echter anders en kan het kaliumbeperkte dieet op een andere manier volgen. Als u bijvoorbeeld iedere dag drie stukken fruit gebruikt, dan kan het al voldoende zijn om het fruit te verminderen naar 2 stuks per dag. Of als u  bijvoorbeeld gewend bent om 10 koppen koffie te drinken, dan kan het minderen van het gebruik van koffie naar 5 koppen per dag al zorgen voor een genormaliseerde hoeveelheid kalium in het bloed. Het kaliumbeperkte dieet is dus een op maat gemaakt dieet. Ook is het kaliumgehalte in verschillende stukken fruit en groente verschillend. Iemand die dagelijks een banaan eet, zal meer kalium binnen krijgen, dan iemand die dagelijks een appel eet. Hetzelfde geldt bijvoorbeeld voor tomaat en komkommer. Maar dat wil niet zeggen dat bananen en tomaten verboden zijn in een kaliumbeperkt dieet.

 Mocht het niet lukken om met dieetbeperkingen het kalium onder controle te krijgen, dan kan het gebruik van medicatie nodig zijn. De medicijnen die het meest gebruikt worden zijn Sorbisterit en Resonium. Deze medicijnen wisselen calcium (Sorbisterit) of natrium (Resonium) in voor kalium. Omdat natrium vaak niet wenselijk is om extra op te nemen, wordt Sorbisterit op dit moment het meeste voor geschreven. Uw behandelend nefroloog beslist welke medicatie voor u het beste is.

Belangrijk om te weten is, dat een kaliumbeperkt dieet bij een kaliumwaarde minder dan 5,5 mmol/l in het bloed niet nodig is. U beperkt zich dan onnodig in het gebruik van kaliumrijke voedingsmiddelen en neemt daardoor wellicht minder groente en fruit, waardoor de inname van vitamines en mineralen onnodig beperkt wordt.

Heeft u nog vragen over het kaliumbeperkte dieet, dan kan uw dietist u er meer informatie over geven.

 En dan nu nog een recept. Het volgende recept komt van de website www.mijneigenkoers.nl

 

Vispotje met venkel

Ingrediënten

dieetmargarine
2 venkelknollen
600 g stevige witvis
versgemalen peper
citroenrasp van ½ citroen
paneermeel
3 eetlepels geraspte kaas met minder zout
2 glazen witte wijn
sinaasappelsap

 

Bereidingswijze

Vet een ovenvaste schaal in met dieetmargarine.

Verwarm de oven voor op 150 °C.

Snij de venkel en de vis in stukjes.

Verdeel de helft van de venkel over de bodem van de schaal en leg er daarna een laag met stukjes vis in.

Strooi daar versgemalen peper over en royaal citroenrasp.

Bestrooi de vis met paneermeel en een klontje dieetmargarine.

Leg er daarna weer een laag venkel boven.

Leg er als laatste een laag(je) paneermeel, geraspte kaas en stukjes dieetmargarine op.

Giet 2 glazen witte wijn over het geheel en een scheutje sinaasappelsap.

Zet de schaal 30 minuten in de oven.

 

Samenstelling per portie

20 g eiwit
200 mg natrium
950 mg kalium
600 mg fosfaat

 

Tip

Lekker met gekookte pandanrijst en komkommersalade.

 

Dit recept bevat relatief veel kalium, omdat de venkel niet gekookt wordt en er sinaasappelsap aen wordt toegevoegd. Sinaasappelsap zou weg gelaten kunnen worden. De venkel zou je een paar minuutjes kunnen voorkoken.

Smakelijk eten!

Anke Vroomen, dietist MUMC+