Lekker en toch dieet

De nieuwe schijf van 5 en tips voor de bbq

In de afgelopen 4 nummers van DiaTrans heb ik het over de belangrijkste voedingstoffen voor de nieren gehad: natrium, eiwit, kalium en fosfaat. Nu wilde ik graag schrijven over de nieuwe Voedingsrichtlijnen van de Gezondheidsraad en de nieuwe Schijf van 5 van het Voedingscentrum die hierop gebaseerd is. Echter, in het aprilnummer van Wisselwerking stond al een heel mooi artikel over de nieuwe schijf van 5. Waarschijnlijk hebben velen van u dit al gelezen. Daarom wil ik de nieuwe schijf van 5 hier nog kort belichten, als herhaling of als u het artikel in Wisselwerking niet heeft gelezen. Daarnaast geef ik u tips voor de ultieme zomerse bezigheid: barbecueen.

Volop uit de Schijf van Vijf

 Groente 

Veel groente en fruit 

Indien u een kaliumbeperking heeft, kook dan alle groente in veel water en eet niet meer dan 1 stuk fruit per dag.

 Brood

 

Vooral volkoren, zoals volkorenbrood, volkoren pasta en couscous en zilvervliesrijst 

 Vis

 

Minder vlees en meer plantaardig. Varieer met vis, peulvruchten, noten, eieren en vegetarische producten 

Houdt hierbij rekening met de hoeveelheid eiwit die u mag gebruiken per dag: in de predialysefase is deze hoeveelheid beperkt, in de dialysefase heeft u juist meer eiwit nodig.

 Zuivel

 

Genoeg zuivel, zoals melk, yoghurt en kaas 

Houdt ook hierbij rekening met de hoeveelheid eiwit die u mag gebruiken en met de hoeveelheid vocht. Yoghurt, pudding en kwark tellen ook mee als vocht. Kaas kan veel  natrium bevatten.

 Noten

 

Een handje ongezouten noten 

Noten bevatten eiwit, kalium en fosfaat. Houdt hier rekening mee als u noten eet.

 Vetten

 

Zachte of vloeibare smeer- en bereidingsvetten 

 Vocht

 

Voldoende vocht, zoals kraanwater, thee en koffie 

Als u een vochtbeperking heeft, volgt u deze.

Meer informatie vindt u op de website van het Voedingscentrum: www.voedingscentrum.nl

Hopelijk is het, als u dit leest, beter weer dan wanneer ik dit schrijf (15 graden en bewolkt/regen) en is er volop gelegenheid om te barbecueen. Dit kan heel goed passen binnen uw dieet, maar er zijn enkele zaken die belangrijk zijn om op te letten:

-          Vlees  en vis die speciaal worden verkocht voor de barbecue zijn vaak voorbewerkt, bijvoorbeeld gemarineerd of gekruid. Bij dit marineren of kruiden wordt vaal veel zout gebruikt. Beter kunt u vlees en vis  kopen die niet zijn voorbewerkt en deze zelf marineren en kruiden zonder zout.  Dit is niet moeilijk en meestal veel beter van smaak.

-          Kant-en-klare salades zoals aardappelsalade, couscoussalade, huzarensalades of andere salades die u bij de barbecue gebruikt, bevatten ook vaak veel zout. Ook deze zijn relatief eenvoudig zelf te maken zonder zout.

-          Kant-en-klare kruidenboter bevat ook veel zout; een goed en heerlijk alternatief is ongezouten roomboter mengen met uitgeperste knoflook (hoeveelheid naar smaak). Dan heeft u heerlijke knoflookboter, zonder zout.

-          Sausjes voor de barbecue bevatten ook veel zout; gebruik hier zo min mogelijk van. U kunt de etiketten vergelijken om uit te vinden welk soort sausje het minste zout bevat.

-          Houdt rekening met de hoeveelheid eiwit die u mag gebruiken. Heeft u een eiwitbeperking, neem dan kleine porties vlees en vis en rooster ook eens groente op de barbecue of een maiskolf. Heeft u ook een kaliumbeperking dan is geroosterde groente een minder goede keuze.

-          Als toetje is banaan op de barbecue, al dan niet bestrooid met suiker en kaneel een aanrader. Ook platte perziken, half doorgesneden,  zijn heerlijk om te roosteren.

In het boek “Eten met plezier” van de Nierstichting staan veel recepten die u kunt gebruiken voor de barbecue; voor marinades, sauzen en salades bijvoorbeeld. Hieronder vindt u een recept voor de barbecue uit dit boek.

Als het goed is, hebben de meeste van u dit boek in uw bezit. Is dit niet het geval, vraag er dan naar bij uw dietist. Ook kunt u het kosteloos bij de Nierstichting bestellen.

Ik wens u een fijne zomer met onder andere veel barbecueplezier!

Anke Vroomen, dietist MUMC+                  

 

Moorse spiesjes met aioli

Ingredienten:

350 gram varkenshaas

1 cm verse gemberwortel

1 sjalotje

1 kleine rode Spaanse peper

100 ml olijfolie

3 eetlepels droge sherry

2 eetlepes gembersiroop

1 thee lepel milde paparikapoeder

½ theelepel komijn gemalen

½ theelepel kaneel

1 envelopje saffraan

 

Bereidingswijze

Snijd het vlees in blokjes van 2-3 centimeter

Schil de gemberwortel en rasp hem fijn

Pel en snipper het sjalotje

Snijd de Spaanse peper overlangs doormidden, verwijder de zaadjes en de snijd het vruchtvlees in ragfijne reepjes

Meng in een grote kom de gember, het sjalotje, de Spaanse peper, olijfolie, sherry, gembersiroop, paprikapoeder, komijn, kaneel en saffraan en schep de vleesblokjes erdoor.

Dek de kom af met plasticfolie en laat het vlees minimaal 3 uur, maar liefst 1 nacht marineren in de koelkast. Schep het vlees regelmatig om.

Rijg het vlees aan spiesjes en gril ze ongeveer 7 minuten op de barbecue.

Aioli (knoflookmayonaise): voeg 2-3 uitgeperste teentjes knoflook toe aan 150 ml mayonaise.

Dit recept is voor 4 personen.

Tijd: 20 minuten en minimaal 3 uren marineren

Per portie (per persoon) levert dit recept: 20 gram eiwit, 50 mg Natrium, 350 mg kalium en 160 mg fosfaat.